دوشنبه ۰۲ بهمن ۱۳۹۶ ساعت ۷:۵۴
 |  ۲۶/ دی/ ۱۳۹۴ - ۵:۵۵
  |   نظرات: يك نظر
75 views بازدید

معرفی ماهیان تالاب انزلی (سری اول)

تالاب انزلي يك مخزن آب لب شور با عمق كم به شمار مي رود. وجود محيط آبي زنده اي مانند تالاب انزلي در كنار درياي خزر و ارتباط وسيع آن با دريا محيط مطلوبي را براي تخم گذاري انواع ماهيان فراهم ساخته است. وجود ۲۰ گونه ماهي در تالاب انزلي تأييد شده است. كه ۱۱ گونه آن بومي، ۸ گونه مهاجر و يك گونه نيمه مهاجر است. ماهي سفيد و سوف كه از ماهيان مهاجر هستند براي تخم ريزي و زاد و ولد به تالاب آمده و پس از تخم ريزي مجدداً به دريا بازمي گردند. كپورماهيان، اردك ماهي از ماهيان بومي تالاب هستند كه به طور دائم در تالاب زيست مي كنند. به نظر مي رسد تغييرات درجه حرارت دريا و شرايط محيطي تالاب به گونه اي است كه اين زيستگاه را مساعدترين محل براي تخم گذاري ماهيان و پرورش طبيعي بچه ماهيها ساخته است. از جهت ديگر تالاب انزلي با داشتن آب شيرين و انواع گياهان و حيوانات آبزي از نظر تغذيه زيستگاه مناسبي براي ماهيان به شمار مي رود. جريان و آرامش نسبي آب در تالاب امكان آميزش اسپرم ماهي نر با تخم ماهي ماده را در شرايط مطلوب فراهم مي سازد و ريشه و ساقه گياهان آبزي محل چسبندگي خوبي براي لاروها به شمار مي رود و به همين لحاظ هر ساله گله هايي از انواع ماهيان براي تخم ريزي و توليد مثل به تالاب روي مي آورند. اين ماهيان منشأ عظيم صيدي هستند كه توسط صيادان به انواع مختلف در تالاب انزلي صورت مي گيرد.

رفت وآمد قايق هاي موتوري، آلوده شدن آب به روغن سنگين و مواد شيميايي سمي، صيد بي رويه در زمان تخم ريزي، آلودگيهاي ناشي از مصرف سموم گياهي و كود شيميايي در مزارع اطراف تالاب رفت وآمد ماهي ها رابراي تخم ريزي به تالاب كاهش داده است و امكان توليد مثل به مراتب دشوار و محدود شده است.

در این بین انواعی از ماهیان در تمام طول سال در تالاب حضور داشته و تعدادی جهت تولید مثل در زمانهای مشخصی به مرداب و رودخانه های مرتبط با آن ورود می کنند.تعدادی از انواع ذیل نیز یا بطور کامل در مرداب نابود شده یا بسیار کم تعداد و رو به نابودی هستند. مهمترين ماهيان تالاب انزلي عبارتند از :


 

اردک ماهی

image014

این ماهی مثل گونه‌های دیگر خانوادهٔ اردک ماهی‌ها ماهی شکارچی و مهاجم است سر او به شکل پوزه اردک پهن می‌شود و دارای یک دهان با تعداد زیادی دندان تیز می‌باشد. اردک ماهی در میان خزه‌های آب‌های تمیز محل زندگیش به دنبال شکار پرسه می‌زند و آماده حمله به هر موجود قابل خوردن مثل پرندگان در حال شنا در سطح آب است.

اردک ماهی و یا در گویش محلی گیلان شوک از گونه های قدیمی و بومی تالاب انزلی است که با وجود مشکلات زیست محیطی این تالاب کماکان به حیات و تولید مثل خود در این تالاب ادامه می دهد.

اردک ماهی از جمله ماهیان پرطرفدار جهت صید با قلاب می باشد که با استفاده از طعمه های زنده (ماهی های کوچک مٍثل سیم پرک و…)یا توسط پلاک های آهنی که شبیه ماهی در آب برق می زند صید می شود.

DSC05091


 

کپور

images (1)

images

کپور ماهیان از گونه های قدیمی و ریشه دار ماهیان تالاب انزلی محسوب می شوند که در انواع و اندازه های مختلف در تالاب زندگی و تولید مثل می کنند و نیز انها را در دریای خزر نیز می توان یافت. این ماهی از خانواده است که دارای ۲ جفت سبیلک، ودندان‌های حلقی با فرمول ۳٫۱.۱-۱٫۱.۳ یا ۳٫۲.۱-۱٫۲.۳ می‌باشد. کپور معمولی فلس‌هایی درشت و باله پشتی ممتدی دارد. تعداد فلس‌های خط جانبی در این ماهی ۳۲-۳۰ عدد می‌باشد. دهان آن کشویی بوده و قابل بیرون زدن است. کپور معمولی در حوضه‌های دریای خزر، رودخانه تجن و تمام حوضه‌های آبریز ایران پراکنش دارد. حداکثر طول در این ماهی ۱۵۰ و میانگین ۳۸ سانتی متر است. بدن این ماهی تا حدی دراز است و طول ۳ برابر ارتفاع می‌باشد. سر ماهی بزرگ و پوزه کند است. باله مخرجی کوتاهی دارد. در باله پشتی ۳ تا ۴ خار سخت و ۱۵(۱۶) تا ۲۱(۲۲) شعاع نرم و شاخه شاخه وجود دارد. در باله مخرجی نیز ۳ خار سخت و ۵ یا ۶ شعاع نرم شاخه شاخه دیده می‌شود.

این ماهی همه چیز خوار بوده و از موجودات ریز بستر آب، کرم‌ها، سخت‌پوستان، نوزاد حشرات و حتی فضولات حیوانی و گیاهی، لاشه حیوانات، تخم ماهیان و حتی نوزادان خود را مصرف می‌کنند.

در دمای کمتر از ۷ درجه سانتی‌گراد به صورت دسته جمعی به خواب زمستانی فرو می‌روند. در آب شیرین به سر برده و آب‌های گرم، آرام و پوشیده از گیاه را دوست دارد.

در میان کپور ماهیان می‌توان ۴ نوع آن را بر حسب قرار گرفتن فلس‌ها بر روی بدن از یکدیگر تشخیص داد: ۱)کپور فلس‌دار: که دارای بدنی کاملا پوشیده از فلس است. ۲) کپور آئینه‌ای: که دارای فلس‌های آئینه‌ای شکل و نا مرتب است. ۳)کپور فلس یک ردیفی: که دارای یک ردیف فلس در امتداد خط جانبی بوده و همگی آنها به یک اندازه‌اند. ۴) کپور چرمی یا برهنه: که فاقد فلس و یا دارای تعداد کمی فلس است.

DCF compatable JPEG Img


 

سیم

image017 image019

این ماهی دارای دندان حلقی یک ردیفی به فرمول ۵-۵ می‌باشد. ناحیه شکم در عقب باله‌های شکمی دارای کیل ساده می‌باشد. در تالاب انزلی بیشترین فراوانی را دارد و زیستگاه آن محدود به حوضه جنوبی دریای خزر می‌باشد.

این ماهی زمانی در تالاب به وفور یافت می شد و خود بنده نیز تجربه  صید این ماهی با قلاب را زیاد داشتم اما شاید چیزی حدود ۷ یا ۸ ساله  است که علی رقم اینکه زیاد در مرداب ماهیگیری ورزشی-تفریحی انجام می دهم  نتوانستم این ماهی را صید کنم.

 

سیم برگ


سبله(گربه ماهی)

image033

اسبله با نام محلی ناقا که دارای سه جفت سیبیلک بوده و نسبت به گونه‌های دیگر دارای رشد خوبی است و تا ۳۰۰ کیلوگرم نیز می تواند وزن داشته باشد. بدن این آبزی فاقد فلس بوده و به همین دلیل برای شیعیان جز ماهیان حرام گوشت محسوب می شود، همچنین از نظر بیولوژیکی جز جانوران شکارچی و گوشتخوار است.

عکس اسبله ماهیگیری

 


ماهی کولی

508668_ypS1GT2p  image005 image008 (1)

ماهی کولی یک ماهی نسبتا کوچک است که به تعداد فراوان در دریای خزر و رودخانه های شمالی و حومه آن یافت می شود. ماهی کولی بدنی نسبتا کشیده و دهانی نسبتا کوچک دارد رنگ بدنش نقره ای است. طول بدن ماهی کولی حداکثر به ۲۰ سانتیمتر و وزنش به ۳۰۰ گرم هم می رسد.

1397924550

شاه کولی

این ماهی در کشورهای ایران، اتریش، بوسنی هرزگوین، بلغارستان، کرواسی، آلمان، مجارستان، ایتالیا، رومانی، صربستان و مونته‌نگرو، اسلوونی، ترکمنستان و ازبکستان یافت می‌شود.

سیاه کولی

حداکثر طول و وزن در آن به ترتیب ۳۰ سانتی‌متر و ۳۶۰ گرم است (میانگین۱۶٫۵ سانتی‌متر و ۶۰ گرم)

بدن این ماهی دراز و کشیده و طول آن چهار برابر ارتفاع آن است.

سر اندکی مخروطی و تیز است. دهان تحتانی و نیمه هلالی است. دارای دندان‌های حلقی یک ردیفی با فرمول ۵-۵ می‌باشد. باله مخرجی در پشت خط عمود فرضی باله پشتی قرار دارد و بعد از باله‌های لگنی نیز کیل وجود دارد که از فلس پوشیده نشده‌است. قاعده باله مخرجی آن بزرگتر از قاعده باله پشتی است.

معمولا از موجودات کفزی و بیشتر از نرم‌تنان، کرم‌ها و نوزاد حشرات تغذیه می‌کند. در هنگام تخم‌ریزی باله‌ها به رنگ قرمز و لبه آزاد باله پشتی و باله سینه‌ای تیره می‌شود. همچنین شکم این ماهی به رنگ نارنجی و پشت و پهلوها به رنگ تیره در می‌آید.

در حوضه جنوبی دریای خزر، مهاجرت این ماهی در فصل بهار صورت می‌گیرد. معمولاً زمستان را در دریا سپری می‌کند و در اواخر اسفند و یا اوایل فروردین، به آب‌های کرانه‌ای و سپس به رودخانه‌ها وارد می‌شود. تعداد تخم‌ها در این ماهی ۱۰۰٬۰۰۰ تا ۳۰۰٬۰۰۰ عدد است.

ماهی سیاه کولی دارای پنج ناد جغرافیایی می‌باشد که عده‌ای به صورت ساکن در قسمت سفلی رودخانه‌ها و دریاچه‌ها و عده ای به صورت مهاجر در آب‌های لب شور دیده می شوند. زمان تخم‌ریزی بر حسب دمای آب ماه‌های اردیبهشت تا تیر است. محل تخم‌ریزی در ناحیه‌ای از رودخانه است که از گیاهان آبزی پوشیده شده است. تخم‌ریزی معمولاً در شب و توام با سرو صدا بوده و به دفعات بر روی سنگ وگیاهان آبزی صورت میگیرد. دوره انکوباسیون تخم‌ها بر حسب دمای آب از ۵/۲-۱۰ روز می باشد. لاروها فاقد اندام چسبناک بوده و تا اتمام مواد غذایی موجود در کیسه زرده خود را میان سنگ‌ها مخفی می‌کنند.

DSC03766

sgtr


 

سوف ماهیان

سوف سفید(دریائی)

سوف مردابی

image020 image025

سوف سانان چهل درصد از تمامی ماهیان را تشکیل می‌دهند و بزرگ‌ترین راسته مهره‌داران هستند. آنها به رده ماهیان پرتوباله تعلق دارند و دارای بیش از ۷۰۰۰ گونه مختلف هستند که در همه محیط‌های آبی یافت می‌شوند. آنها نخستین بار در دوره گچ (کرتاسه) پسین، پدید آمده و گونه گون شدند.

از ماهیان سوف‌ماهی‌شکل می‌توان از بلنی سه‌باله نام برد.

این ماهی‌ها در قسمت‌های کم عمق مناطق بالا دست رودخانه و در نزدیکی کف در قسمت‌های مرکزی و پست رود خانه زندگی می‌کنند. فعالیت اصلی آنها در نزدیکی غروب و صبح زود بوده و می‌توانند آبهای شور و مخازن آب استخرها را تحمل کنند

پشت آنها معمولاً به رنگ خاکستری یا قهوه‌ای و با خال‌های مشکی در نوارهای تیره می‌باشد. نوارها در این ماهی نسبت به سوف حاجی طرخان کوچکتر و در ماهیان جوانتر واضحتر بوده و با رسیدن به سن بلوغ کاملا ناپدید می‌شوند. پهلوهای ماهیان جوانتر نقره‌ای رنگ است در صورتی که در ماهیان مسن تر به رنگ طلایی مایل به سبز می‌باشد . سطح زیرین و باله‌های پایینی به رنگ سفید و در بعضی اوقات به مقدار بسیار کم متمایل به آبی است .

طراحی چشم‌ها و دندان‌ها به گونه‌ای است که تعداد کمی از ماهیان صید شده اجازه فرار خواهند یافت  نسبت به اردک ماهی دارای چشمان نسبتا بزرگی هستند که ظاهر شیشه مانند عجیبی دارند زیرا در پشت مردمک آن یک ماده منعکس کننده وجود دارد که در هنگام شب میزان حساسیت شان را در نور ضعیف افزایش داده و به آنها کمک می نماید تا بیشترین بهره را در شرایط نور ضعیف ببرند.

در سالهای اولیه زندگی، چهار دندان در جلو دهان رشد می نماید که با آنها طعمه را به دام می اندازد .در جلوی آرواره‌های بالا و پایین دو جفت دندان نیش مانند یافت می‌شود که در تو رفتگی هایی گنجانده شده‌است .این دندان‌ها جراحت کشنده‌ای را بر روی بدن شکار ایجاد می‌کنند.

Perca_fluviatilis_fishing


میلاد منصف


این مطلب را به اشتراک بگذارید sms whatsapp

One Response to “معرفی ماهیان تالاب انزلی (سری اول)”

  1. خیلی زیبا بود ممنونم از اطلاعات جالبی که دادید

تلویزیون اینترنتی انزلی پرس
آخرین اخبار
منو سایت
دسته بندی
آمار بازدید:

بازدید امروز: 6835 بازدید

بازدید دیروز: 8356 بازدید

بازدید کل : 9268293 بازدید

افراد آنلاین: 1 نفر

انزلی , اخبارانزلی , ملوان , بندرانزلی , گیلان , ملوان انزلی , گردشگری انزلی , منطقه آزاد انزلی , آبکنار , تالاب انزلی , بندر انزلی , انزلی چی