*** پیام مدیر :
مخاطب گرامی رسانه انزلی پرس، شما در حال مشاهده نسخه جدید و تجمیعی انزلی پرس هستید ، از این پس رسانه های ملوانی ، رادیو انزلی و گیل نوا در انزلی پرس به فعالیت های خود ادامه خواهند داد.

  • شناسه : 3482
  • ۲۳ دی ۱۳۹۴ - ۱۹:۴۱
«کاسپین یا خزر» ؟  مساله این است!
«کاسپین یا خزر» ؟  مساله این است!

«کاسپین یا خزر» ؟ مساله این است!

دریای گیلان، مازندران، قزوین، خزر، هیركان، بحرالسكون، باب الابواب، خوارزمی، آبسکون، كاسپین… شما کدام اسم را برای نامیدنِ دریای ده ها هزار ساله ی شمال کشور ترجیح میدهید؟ بزرگترین دریاچه دنیا به اندازه گستردگی اش اسم و لقب و شناسه دارد! ۳۵ نام متفاوتی که البته هیچ کدام به اندازه خزر، مازندران و کاسپین به […]

Notepic_2008-10-15_10-23-30

دریای گیلان، مازندران، قزوین، خزر، هیركان، بحرالسكون، باب الابواب، خوارزمی، آبسکون، كاسپین…

شما کدام اسم را برای نامیدنِ دریای ده ها هزار ساله ی شمال کشور ترجیح میدهید؟

بزرگترین دریاچه دنیا به اندازه گستردگی اش اسم و لقب و شناسه دارد!

۳۵ نام متفاوتی که البته هیچ کدام به اندازه خزر، مازندران و کاسپین به گوش امروزی ها آشنا نیستند.

دکتر عنایت الله رضا _مشاور مرکز دایرة المعارف بزرگ اسلامی_ که سالها در زمینه تغییرِ نام این دریا پژوهش و نتایجش را در کتاب «دریای شمال ایران» منتشر کرده، میگوید:

من در بررسی مآخذ مربوط به اوایل دوره اسلامی مانند خدای‌نامه‌ها، ‌شاهنامه فردوسی و كتاب‌های دیگری كه به زبان پهلوی بود به این نتیجه رسیدم كه اصلا سرزمین شمال ایران، در طول تاریخ، «مازندران» نام نداشته.

بلكه ابتدا «تپوران» و بعد‌ها در دوره اسلامی، «طبرستان» نامیده ‌شده است.

درحالی‌كه مازندران نام ناحیه‌ای در شرق سیستان در شمال هند و در نزدیك ناحیه رود سند بوده است، بنابراین نام «دریای مازندران» عملا برای دریای شمال ایران منتفی است.

نتایج بررسی ها نشان میدهد که نام «خزر» هم برای دریای شمال ایران نام مناسبی نیست.

بر اساس این بررسی ها خزرها قومی بودند که در بخش میانی و جنوبی رود وُلگا زندگی می کردند و بعدها به شمال قفقاز مهاجرت کرده و در این منطقه ساکن شدند.

منطقه ای که اتفاقا فاصله زیادی هم با دریای شمالی ایران داشته است! آنها بعدها دین یهود را پذیرفتند.

تا قرن چهارم هجری قمری، از نام خزر خبری نبود. مثلا در كتاب خوارزمی و سفرنامه ابن فضلان اصلا اسمی از خزر نیست.

در دوره بنی‌امیه كه سپاهیان مشترك مسلمان ایرانی و عرب به قفقاز لشکرکشی کردند، با خزرها درافتادند.

این قوم از طریق رود كُر به عرب‌ها حمله كرده بود اما اعراب‌ که تصور می كردند خزرها از دریا به این رود آمده‌اند، دریای شمال ایران را «بحر‌ الخزر» نامیدند.

ظاهرا بعدها، یعنی در سال ۱۳۱۶ و در دوران رضاشاه نام این دریا را بدون هیچ سند و زمینه تاریخی، طبق دستوری كه معلوم نیست از كجا آمده و سند آن چه بوده است، «دریای مازندران» گذاشتند.

اما در مقابلِ خزرها، «كاسپی‌ها» از هزاره دومِ پیش از میلاد تا دوره ساسانی در جنوب غرب و جنوب دریای شمال ایران زندگی میکردند.

این قوم که نام درست آن ها «كاس» بود، به نام «هیركانی» هم شناخته می شدند و تا قسمت‌های مركز فلات ایران هم نفوذ داشتند، به همین دلیل بسیاری از مورخان نام‌های كاشان و قزوین را هم برگرفته از نام این قوم می‌دانند.

اگر نگاهی به متون جغرافیایی جهان و نوشته‌های استرابو و هرودوت داشته باشید، ردپای کاسی ها را در این آثار هم پیدا خواهید کرد.

قومی که نام آنها حتی در اصطلاحات محلی گیلکی های اصیل هم وجود دارد و به معنای معنی سفید رو استفاده می شود، بنابراین واژه «كاسپین» نه تنها ریشه انگلیسی ندارد، بلکه نامی کاملا فارسی است!

دکتر رضا می گوید: من اعتقاد دارم نام درست این دریا كاسپی است که از نسبت دادن این دریا به قوم کاسی به دست آمده است.

دنیا هم این نام را پذیرفته، پس دلیلی ندارد نامی را كه به قوم و مردم‌ سرزمین خودمان مربوط است نپذیریم و اسم قومی كه هیچ رابطه‌ای هم با دریای شمال ایران ندارد را به كار بریم.

خسرو معتضد هم که این روزها رسانه ای ترین چهره تاریخ پژوهی ایران به شمار میرود، میگوید؛

نقشه های قدیمی یونان باستان هم ادعای دکتر رضا که گفته نام واقعی دریای شمال ایران «دریای كاسپی» است را تایید میکند.»

وی ادامه میدهد:
این در حالی است که فرضیه های دیگری هم برای دلیل نام گذاری های متفاوت این دریا مطرح میشود.

عده ای از پژوهشگران تاریخ معتقدند نام خزر را دولت شوروی به دریای شمال داده و با تبلیغات پیاپی این نام را جا انداخته است

خسرو معتضد با بیان این مطلب میگوید: این نام گذاری ها یك اقدام سیاسی است و من قصد دارم، یك نسخه از کتاب دکتر رضا را برای مجله نشنال جئوگرافیك و یك نسخه را هم برای كتابخانه كنگره آمریكا بفرستم تا مشخص شود نام واقعی دریای شمال چیست.»

اما با تمام این ها، متأسفانه مقاومت فرهنگستان زبان و ادب فارسی در مقابل تغییر نام این دریا با این توجیه که «نام مكا‌ن‌هایی كه در زبان فارسی جا افتاده اند نباید تغییر کند!» نام گذاری صحیح دریای شمال به «کاسپین» را با  چالش مواجه کرده!!!

منبع : تونگوله

برچسب ها