*** پیام مدیر :
مخاطب گرامی رسانه انزلی پرس، شما در حال مشاهده نسخه جدید و تجمیعی انزلی پرس هستید ، از این پس رسانه های ملوانی ، رادیو انزلی و گیل نوا در انزلی پرس به فعالیت های خود ادامه خواهند داد.

  • شناسه : 3005
  • ۱۵ دی ۱۳۹۴ - ۱۰:۳۴
گیلکی حرف نزن لهجه ات خراب می شود !
گیلکی حرف نزن لهجه ات خراب می شود !

گیلکی حرف نزن لهجه ات خراب می شود !

زبان گیلکی ، لهجه گیلکی ، گویش گیلکی و هر آنچه که نامش است ، نفس های آخر خود را میکشد و این مرگ تدریجی بغضی است خفته در گلوی پیرمردان و پیرزنان گیلان زمین . بغضی که با شنیدن این جمله : گیلکی حرف نزن لهجه ات خراب میشه ! تبدیل به گریه میشود […]

kargarbasir_27081341

زبان گیلکی ، لهجه گیلکی ، گویش گیلکی و هر آنچه که نامش است ، نفس های آخر خود را میکشد و این مرگ تدریجی بغضی است خفته در گلوی پیرمردان و پیرزنان گیلان زمین . بغضی که با شنیدن این جمله : گیلکی حرف نزن لهجه ات خراب میشه ! تبدیل به گریه میشود . و اکنون زمان گریستن است ، گریه بر زبانی که دیگر هیچ کس حاضر به تکلم آن نیست ، هیچ دختری کلمه ای از آن را بر زبان نمی آورد و هیچ پسری تسلط کامل به آن ندارد . شاید پدران و مادران ما مقصران اصلی این نابودی باشند . چرا که بررسی ها نشان میدهد شروع نابودی زبان گیلکی از حدود چهل سال پیش میباشد ، زمانی که نسل اول انقلاب متولد میشود ، نسلی که پدر و مادرش گیلکی حرف میزند اما خودش به ناگاه با زبان مادری قهر میکند . کارشناسان معتقدند سیاستهای غلط کشور باعث کمرنگ شدن زبان مادری در کشور شد چرا که با تقویت سیاست مرکز محوری این زبان رو به افول گذاشت و بعدها با تاسیس شبکه های استانی هم این خسارت جبران نشد ! به هر حال وخامت زبان مادری در دیگر مناطق ایران به اندازه گیلان نیست . آذربایجان ، لرستان ، کردستان ، جنوب و خراسان ، سیستان و بلوچستان و … هنوز کودکان به زبان مادری حرف میزنند . نگارنده با بررسی های گوناگونی که انجام داده هیچ دلیل قانع کننده ای برای مرگ زبان گیلکی نیافت تنها با این حدس که شاید نزدیکی استان گیلان به مرکز کشور یعنی تهران و رفت و آمد مردمان این دو منطقه با یکدیگر باعث فراموشی این زبان کهن و قدیمی شده است .

چرا که این تاثیرگذاری در گذشته نیز مشاهده شده که با ورود روسها با استان گیلان و تسلط انها بر این ناحیه تعداد بیشماری از لغات روسی وارد زبان گیلکی شد . واژه هایی مانند : آبوشکا (پنجره شیشه ای ) ، بانکا (پیت نفت) ، بوت (نیم چکمه ) ، زاموسکا (بتونه) ، کانکا (ماشین برنج کوبی ) ، پراخوت ( کشتی ) ، فایتون (درشکه ) ، ماتور (موتور) ، ناسوس (تلمبه ) ، گارشوت (لگن ) ، لوتکا ( قایق ) ، فوکا ( پیراهن و شلوار سرخور صیادی) ، رزین (لاستیک ) ، زاکاس (سفارش غذا ) و …و یا مهاجرت عده زیادی از ترک زبانان به استان گیلان که آن هم باعث ورود لغات زیادی از زبان ترکی به گیلکی شد اما هم نشینی با فارسی زبانان ضربه ای کاری و مرگ آور به زبان گیلکی زد که دیگر کمر راست نکرد.

امید است دولت و ارگانهای مربوطه با وضع قوانین تاثیر گذار بر سیستم آموزش و پرورش کشور باعث نجات این زبان و سایر زبانهای در حال انقراض شوند چرا که زیبایی هستی بر تنوع گونه های طلیعی و انسانی و متعاقب آن تنوع زبان آداب و رسوم ، آیینها ، مناسک و اندیشه ها استوار است . گیلانی گیلکی گپ بزن و از هیچ چیز و هیچ کس خجالت نکش . چرا که تو میراث دار یکی از کهن ترین زبانهای دنیا هستی.    

نویسنده : هومن منصف