انزلیپرس – پس از وقوع آتشسوزی گسترده در مجتمع ونوس واقع در منطقه آزاد انزلی، این پرسش برای بسیاری از شهروندان و افکار عمومی بهوجود آمده که: تکلیف خسارت وارده به مالکین و کسبه چیست؟ آیا شرکتهای بیمه توان جبران این زیانها را دارند؟
برای بررسی دقیقتر این موضوع، با جناب آقای شیداییراد، کارشناس رسمی دادگستری در حوزه بیمه و کارشناس ارشد بیمههای بازرگانی، گفتوگویی انجام دادیم.
🔹 آیا شرکتهای بیمهگر توان پرداخت چنین خسارتی را دارند؟
شیداییراد: پرداخت خسارت از سوی شرکتهای بیمه، تابع قرارداد بیمهای است که باید پیش از وقوع حادثه منعقد شده باشد. در حادثه تاسفبار مجتمع ونوس، نخست باید مشخص شود آیا برای کل مجتمع یا حداقل بخشهایی از آن، بیمهنامه آتشسوزی بهصورت گروهی یا انفرادی صادر شده بود یا خیر؟
معمولاً برخی از مالکین یا مستأجرین با نگاه آیندهنگر، خود نسبت به خرید بیمهنامه اقدام میکنند. در این صورت، افراد مشمول بیمهنامه، خسارت خود را طبق شرایط درجشده دریافت خواهند کرد.
نکته مهم این است که از نظر توان مالی، شرکتهای بیمه با سازوکارهای فنی و قانونی موجود، بهویژه ضریب توانگری مالی مورد تأیید بیمه مرکزی، توان جبران چنین خساراتی را دارند. علاوه بر آن، بیمهگران با استفاده از سیستم بیمه اتکایی (Reinsurance)، بخشی از ریسک خود را به سایر شرکتهای داخلی و حتی خارجی منتقل میکنند.
در مواردی مانند این حادثه، ممکن است چندین شرکت بهطور همزمان و تحت مدیریت بیمهگر اصلی، فرآیند جبران خسارت را پیش ببرند. بنابراین، نباید نگران ناتوانی شرکتهای بیمه در پرداخت خسارت بود.
🔹 خسارتها به چه کسانی تعلق میگیرد؟ مالکین یا مستأجران؟
در نظام بیمهای، هر ذینفعی که در صورت بروز حادثه متضرر شود، میتواند بیمهگزار باشد؛ خواه مالک باشد یا مستأجر.
مالک معمولاً نفعش در حفظ بنا و تاسیسات ملک است، در حالی که مستأجر در قبال تجهیزات، اثاثیه، کالا و حتی در برابر خسارات وارده به ملک، ذینفع محسوب میشود.
در صورت وجود بیمهنامه، خسارت به تفکیک پرداخت میشود:
- خسارت بنا و تاسیسات به مالک تعلق میگیرد.
- خسارت اثاثیه، تجهیزات، و موجودی کالا متعلق به مستأجر خواهد بود.
البته اگر مستأجر در آتشسوزی مقصر شناخته شود (مثلاً بر اثر اهمال پرسنل)، ممکن است مسئولیت جبران خسارات وارده به ملک نیز متوجه او شود.
🔹 اگر واحدی فاقد بیمه آتشسوزی باشد، آیا امکان جبران خسارت وجود دارد؟
متأسفانه، در صورت نبود بیمهنامه، جبران خسارت بسیار دشوار خواهد بود. بیمه، ابزاری حرفهای، آبرومندانه و آیندهنگرانه برای مقابله با خطرات است. در غیاب آن، نگاهها صرفاً به کمکهای دولتی یا نهادهای حمایتی معطوف میشود.
البته ممکن است برخی نهادها، وام یا مساعدتهایی به آسیبدیدگان اختصاص دهند، اما این راهکارها معمولاً ناکافی، زمانبر و غیرقابل اتکا هستند و متأسفانه در شأن خسارتدیدگان هم نیستند.
🔹 آیا مستأجران میتوانند از منطقه آزاد انزلی درخواست غرامت کنند؟
در این خصوص، بستگی به مفاد قراردادها و آییننامههای داخلی منطقه آزاد انزلی دارد. اگر سازمان منطقه آزاد یا هیئتمدیره مجتمع، ملزم به خرید بیمهنامه گروهی بوده باشند و این اقدام انجام نشده باشد، ممکن است روزنهای برای پیگیری حقوقی وجود داشته باشد.
در این زمینه، استفاده از خدمات وکلای متخصص توصیه میشود تا ابعاد حقوقی ماجرا دقیقتر بررسی شود.
🔹 راهکار شما برای پیشگیری از چنین خساراتی در آینده چیست؟
بهترین راه پیشگیری از خسارت، آمادگی پیش از وقوع حادثه است. بیمه، از جمله مهمترین ابزارها برای کاهش خسارات مالی و حقوقی است. پیشنهاد میکنم:
- مالکین و مستأجران با مشاوران معتبر بیمهای مشورت کنند.
- صرفاً به بیمه آتشسوزی بسنده نکنند. بیمههای مسئولیت حرفهای، بیمه مدیران مجتمع، بیمه اموال و موجودی کالا نیز حائز اهمیتاند.
- شرکتها، فروشگاهها و حتی کسبوکارهای کوچک باید فرهنگ بیمه را جدی بگیرند.
مطمئن باشید هزینهای که بابت بیمهنامه میپردازید، در برابر خطراتی که ممکن است تمام سرمایه شما را نابود کند، بسیار ناچیز و منطقی است.
🔸 اهمیت بیمه را بهعنوان سپر حفاظتی :
حادثه تلخ مجتمع ونوس، بار دیگر اهمیت بیمه را بهعنوان سپر حفاظتی در برابر فجایع یادآوری کرد. حالا زمان آن رسیده که کسبه، مالکین و حتی مدیران مجتمعها، نگاهی نو به بیمه داشته باشند؛ نگاهی نه از سر اجبار، بلکه بهعنوان گامی حرفهای برای حفظ امنیت مالی و آرامش ذهنی.
بیائید از امروز به فکر آینده باشیم.
