انزلی پرس – سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با صدور بخشنامه‌ای جدید، هرگونه نشانه‌گذاری و قطع درختان جنگلی سرپا در حریم رودخانه‌ها را ممنوع اعلام کرد. این تصمیم با هدف حفاظت از درختان حاشیه رودخانه‌ها، کاهش فرسایش کناره‌ها و جلوگیری از تشدید خسارت سیلاب اتخاذ شده است. معاون امور جنگل این سازمان تأکید کرد احتمال وقوع سیل یا ضرورت پاکسازی مسیر رودخانه، به‌تنهایی مجوز قطع درختان سالم نیست.
بخشنامه جدید منابع طبیعی درباره قطع درختان حاشیه رودخانه‌ها
کامران پورمقدم، معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، با اشاره به انتشار گزارش‌هایی درباره قطع درختان سرپا با هدف پیشگیری از وقوع سیل، در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: احتمال وقوع سیلاب یا درخواست برای پاکسازی مسیر رودخانه‌ها، به‌تنهایی مجوز نشانه‌گذاری و قطع درختان جنگلی سرپا محسوب نمی‌شود.
وی افزود: حذف موانع موجود در بستر جریان و مسیر طغیانی رودخانه‌ها برای انجام عملیات لایروبی و اقدامات مشابه، مستلزم ارائه طرح توجیهی از سوی شرکت آب منطقه‌ای و تأیید آن در کمیته فنی اداره‌کل منابع طبیعی استان مربوطه است.
شرایط جمع‌آوری درختان شکسته و افتاده در رودخانه‌ها
پورمقدم درباره نحوه برخورد با درختان شکسته، افتاده و ریشه‌کن‌شده در بستر یا حاشیه رودخانه‌ها توضیح داد: این موارد باید به‌صورت جداگانه بررسی شوند. چنانچه درختان موجب انسداد یا محدودیت جدی در عبور جریان سیلاب، به‌ویژه در محدوده پل‌ها، آبگذرها و تأسیسات زیربنایی شوند، موضوع با رعایت مفاد ماده ۳۶ و تبصره یک آن، هماهنگی دستگاه‌های مرتبط و دریافت مجوز لازم از دفتر جنگلداری پیگیری خواهد شد.
به گفته معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی، این مجوزها بر اساس تفویض اختیار رئیس سازمان و با رعایت ضوابط قانونی صادر می‌شوند.
شناسایی نقاط پرخطر و تدوین برنامه مدیریت موضعی
وی همچنین از ابلاغ دستور به ادارات کل منابع طبیعی استان‌ها برای شناسایی نقاط مستعد انسداد جریان آب خبر داد و گفت: در مناطق دارای خطر سیلاب و محدوده سکونتگاه‌ها، پل‌ها، جاده‌ها و تأسیسات زیربنایی، کارشناسان منابع طبیعی باید با مشارکت کارشناسان شرکت‌های آب منطقه‌ای، نقاط دارای احتمال تجمع موانع چوبی را شناسایی کنند.
پورمقدم افزود: پس از شناسایی این نقاط، باید برای هر محدوده برنامه مدیریت موضعی تدوین شود تا خطر انسداد مسیر جریان آب بدون انجام اقدامات غیرضروری و آسیب‌زا کنترل شود.
ماده ۳۶ قانون برنامه هفتم چه می‌گوید؟
معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی با اشاره به ماده ۳۶ قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت کشور تأکید کرد: هرگونه بهره‌برداری چوبی از جنگل‌ها و برداشت درختان جنگلی ممنوع است و موارد استثنایی نیز در تبصره‌های یک و دو این ماده به‌صورت مشخص تعیین شده‌اند.
وی تصریح کرد: بر این اساس، نشانه‌گذاری و قطع درختان جنگلی سرپا با تنه سالم و سیستم ریشه‌ای مناسب در حاشیه و حریم رودخانه‌ها، به استناد احتمال وقوع سیل یا ضرورت افزایش ظرفیت عبور آب، خارج از شرایط و ضوابط قانونی فاقد وجاهت است و مجاز نیست.
نقش درختان حاشیه رودخانه‌ها در کاهش فرسایش و سیلاب
پورمقدم با اشاره به اهمیت اکولوژیک درختان سرپای حاشیه رودخانه‌ها گفت: ریشه‌های این درختان در تثبیت کناره‌های رودخانه نقش مؤثری دارند و حذف آن‌ها می‌تواند پایداری دیواره‌ها را کاهش دهد.
به گفته وی، قطع درختان سالم ممکن است موجب افزایش فرسایش کناری، تخریب دیواره رودخانه‌ها و ورود رسوبات ناشی از فرسایش به بستر شود؛ موضوعی که در نهایت می‌تواند رسوب‌گذاری در مقاطع پایین‌دست را تشدید کند.
معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی در پایان ابراز امیدواری کرد اجرای دقیق این بخشنامه، ضمن رعایت الزامات قانونی و حفاظت از سرمایه‌های طبیعی کشور، مانع اقدامات غیرضروری و فاقد پشتوانه کارشناسی شود؛ اقداماتی که می‌توانند به اکوسیستم‌های جنگلی آسیب بزنند، فرسایش را افزایش دهند و عرصه‌های پایین‌دست را در برابر سیلاب آسیب‌پذیرتر کنند.
